Baqytoral’s Weblog

Just another WordPress.com weblog

Әліпбиімізге реформа жасау қажет

Ұлт пен тіл біртұтас. Тіл тағдыры — ел тағдыры. Жүрегі қазақ деп соғатын әрбір азамат өз ұлтының тіліне, болашағына бей-жай қарай алмаса керек. Бүгінгі таңдағы мемлекетіміздің жүргізіп отырған тіл саясатының негізгі мақсаты – қазақ тілінің шын мәніндегі мемлекеттік тіл деңгейінде қолданылуы болып отыр. Бұған байланысты көптеген пікірлер, ұсыныстар айтылуда. Солардың бірі, әрі маңыздысы – қазіргі қолданып жүрген әліпбиіміз туралы.

Ұлттық әліпбимемлекеттің ұлттық саясатының маңызды әрі ажырамас бөлігі болып табылады. Әліпбиді ұлттық саятаттан бөліп алып қарауға болмайды. Бүгінгі қолданып жүрген әліпбиіміз, қазақ әліпбиі шын мәнінде ұлттық сипатқа ие болуы тиіс. Қазіргі таңдағы ұлттық мүддеміз осыны қажет етеді. Ұлттық сана-сезімге әліпбидің де тигізер ықпалы болатыны анық, даусыз ақиқат. Ұлттық мүдде мен ұлттық сана-сезімнен әліпбиді бөлек алып қарау қателескендік болар еді. Әліпбиімізге ұлттық мүддеге сай келетін реформа жасау мемлекеттік тіл саясатына да өзіндік оң ықпалын тигізген болар еді.

Осы бағытта көптеген ғалымдар, тіл мамандары мен қайраткерлердің айтып жүрген ұсыныстары мен жоспарлары да әр түрлі. Бір ғалымдар көне түркі әліпбиіне көшу қажеттігі жайында сөз қозғаса, тағы да бір тіл жанашырлары Ахмет Байтұрсыновтың төте жазуына көшкеніміз дұрыс деп есептейді. Ғалымдардың үлкен бір тобы қазіргі замандағы дүние жүзілік ақпарат көзі болып отырған интернет жүйесіне шығу үшін латын әрпіне көшкенімізді қалайды, сол бағытты қолдап отыр. Бұл арада, латын әрпіне көшуіміз арқылы орыстың кирриллицасынан, яғни орыстың ықпалынан тағы да бір қадамға алыстай түсетінімізді де ойда ұстаған дұрыс. Бұқаралық ақпарат құралдарының мемлекеттік тілді қалыптастырудағы алатын орны мен тигізетін ықпалын да ескерген орынды. Қалай болғанда да барлығының да айтқанынан шығатын қорытынды – қазіргі таңда әліпбиімізге ұлттық мүддеге сай келетін реформа жасау. Менің қазақ тілі мен әдебиетінің тіл маманы ретіндегі өзімнің ойым – қазіргі қолданылып жүрген әліпбиімізге реформа жасауды кешіктірмей қолға алуымыз керек.

Реклама

Ноябрь 25, 2007 Posted by | Қазақ тілі | Оставьте комментарий